عناصر خبر
پس از بررسی ارزش های خبری که قدر و منزلت رویداد را نشان می دهند در این قسمت به تشریح توضیح "عناصر خبری " می پردازیم .
خبر نیز مانند هرپدیده دیگری از مجموعه ای از عناصر تشکیل شده است.عناصر خبری (News Elements) ارکان و پایه هایی است که خبر بر آن ها استوار شده و ساختار خبر را تشکیل می دهند.
هر اندازه عناصر خبری کامل و جامع تر باشند، خبر از نظر اطلاعاتی که باید به مخاطب بدهد، جذاب تر خواهد بود.
این عناصر به پنج سوال که با "w" شروع می شوند، به مخاطب در مورد رویداد پاسخ می دهند.
این پنج سوال عبارتند از:
1- چه کسی (که؟) [WHO]: خبرنگار، باید عوامل درگیر در ماجرای خبر را که در پیدایش و وقوع رویداد، نقش داشتهاند، دقیقاً شناسایی کند؛ مواردی همچون نام و نام خانوادگی، سن، موقعیت، شغل و محل سکونت از جمله اطلاعاتی است که باید در شناخت عوامل درگیر، مورد توجه قرار داد. چه کسیکنشگر فعال در شکلگیری یک رویداد است که میتواند یک شخص حقیقی یا اشخاص متعدد حقیقی، شخصیت حقوقی یا موجودات غیر انسانی و حتی اشیاء باشند.
نکته: در نگارش خبر توجه داشته باشید تنها در صورتی میتوان از نام و نام خانوادگی یک فرد در شروع خبر استفاده کرد که ذکر آن با تداعی چهره فرد در ذهن مخاطب، همراه باشد؛ یعنی فرد آن قدر مشهور باشد که قیافهاش برای همگان آشنا باشد. در غیر اینصورت بهجای نام باید سمتهمان شخصیت حقوقی را در ابتدای خبر ذکر کرد و سپس به معرفی خود او به لحاظ نام پرداخت.
2- چه چیزی (چه؟) [What]: عنصر "چه؟" عمدتاً بر ماهیت رویدادی که قرار است به خبر تبدیل شود، متمرکز است. در واقع این پرسش، به دنبال روشن کردن موضوع و نوع حادثه است. این عنصر یکی از مهمترین عناصر خبری است و غالبا" جواب آن جمله یا جمله های ابتدایی خبر را میسازد. چه، ماهیت رویداد است؛ مانند یک حادثه، انتخابات، اختراع و هر چه که به ماهیت یا فعلیت رویداد مربوط شود.
در یک خبر ممکن است چند عنصر "چه" وجود داشته باشد که باید ازمیان آنها، آن را که دارای ارزش خبری بیشتری است، برجسته تر شود.
3- کجا؟[where]:
هر رویدادی طبعا در مکانی رخ می دهد.عنصر "کجا" از آنجا که محل رویداد را مشخص می سازد مهم است و همان گونه که در بخش ارزش های خبری بیان شد، عنصر کجا از لحاظ مجاورت در دو شکل جغرافیایی و معنوی بروزمی کند. اطلاعات مربوط به عنصر کجا به ویژه اگر مکان شناخته شده نباشد، باید به شکلی تفصیلی تر از مکان های مشهور ارائه شود. عنصر مکان می تواند شامل مواردی چون منطقه، کشور، شهر، خیابان، کوچه، خانه، پلاک و... باشد.
4-چه وقت (کی) [when]:کی، قیدی است که زمان وقوع رویداد را مشخص می کند. اگر رویدادی تازه و از ارزش تازگی برخوردار باشد، باید زمان رویداد در پاراگراف اول خبر اعلام شود زیرا تازگی از ارزش های مهم خبری است. به طور کلی خواننده باید از زمان وقوع رویداد (گذشته، حال و آینده) اطلاع داشته باشد. زمان وقوع رویداد به شکل دقیق یا دست کم به صورت تقریبی، برای صحت نگارش خبر کاملا لازم است. به فراخور موضوع، عنصر زمان می تواند شامل اطلاعاتی درباره سال، ماه، هفته، روز، ساعت، دقیقه وحتی دربرخی خبرها مانند وقوع زلزله ثانیه باشد.
5-چرا؟ [why]: این عنصر، دلیل یا انگیزه وقوع رویداد را بیان می کند. این رکن از خبر جنبه های تحلیلی آن را افزایش می دهد و توضیحاتی را درباره انگیزه ها، اهداف، دلایل، زمینه ها و سایر عوامل موثر در فرآیند شکل گیری رویداد ارائه می کند.
6-چگونه؟ [How]: قید چگونه، از عناصر تشریحی و توصیفی خبر است که توالی رویدادها و کیفیت آنها را با ذکر مهمترین عناصر تشکیل دهنده یک رویداد بیان می کند. وقتی خبری روایت می شود در واقع داستانی برای مخاطب تعریف می شود و این رکن خبر جنبه داستان گونگی خبر را شکل می دهد.
پاسخ به عناصر خبری چرا؟ و چطور؟ که به شکل توصیفی رویدادها را تبیین می کنند خواسته یا ناخواسته در بسیاری از مواقع با دیدگاههای شخصی خبرنگار آمیخته می شود، بنابراین خبرنگار باید در انعکاس خبر بی طرفانه عمل کند و از جانبداری بپرهیزد.
گاهی به دلیل اهمیت سرعت و تازگی خبر، ناچاریم از پرداختن به عناصر چرا و چگونه در خبر چشم پوشی کنیم .