بازدید مدیرعامل خبرگزاری ماپ( کشور مغرب) از موسسه ایران
این هیات متشکل از خلیل ادریسی هاشمی مدیرعامل خبرگزاری ماپ، رشید محیل معاون خبرگزاری و محمد الشریگی کاردار سفارت کشور مغرب در تهران بودند.
این هیات رسانه ای از روزنامه های الوفاق، ایران ورزشی، ایران سپید، ایران دیلی، ایران آنلاین و سایر بخش های موسسه فرهنگی - مطبوعاتی ایران بازدید کردند.
همچنین در این دیدار مدیرعامل خبرگزاری ماپ ، خبرگزاری رسمی مغرب با محمد تقی روغنی ها مدیرعامل موسسه فرهنگی - مطبوعاتی ایران و محمد فاضلی مدیر مسوول روزنامه ایران گفت و گو کردند.
روغنی ها در مورد این دیدار اظهار داشت: طی صحبت هایی که با مدیرعامل خبرگزاری ماپ داشتیم؛ قرار شد تا در حوزه های آموزشی و تبادل اخبار با یکدیگر همکاری کنیم.
مدیرعامل موسسه فرهنگی - مطبوعاتی ایران گفت: مدیر خبرگزاری ماپ نیز خواستار گسترش همکاری های فی مابین بود.
وی ادامه داد: خلیل ادریسی هاشمی در پس شناخت بهتر و بیشتر از فعالیت های رسانه های ایران و همکاری در تمامی حوزه های آموزشی و رسانه ای بود.
مراکش یا مغرب، کشوری در شمال غربی آفریقا است؛ مراکش ساحلی طولانی با اقیانوس اطلس دارد که از شمال به جبلالطارق و دریای مدیترانه میرسد. کشور مراکش از سوی خاور با کشور الجزایر، از غرب با اقیانوس اطلس، از جنوب با کشور موریتانی و از شمال با دریای مدیترانه همسایه است.
بر اساس آمار ویکی پدیا حدود 650 عنوان نشریه به زبانهای عربی و فرانسوی منتشر می شود که غالباً متعلق به احزاب و گروههای سیاسی یا دولتی است.









بازدید "پارک نو هوانگ "مدیر عامل خبرگزاری کره جنوبی از موسسه ایران







بازدید رئیس سازمان امور مالیاتی (اقای تقوی نژاد) از موسسه ایران









انتشارت ایران (معرفی کتاب)
مختصری از کتاب
"زبان در تفکر هایدگر"
مولف: مرضیه پیراوی ونک
"زبان" را که موضوع پژوهشی این کتاب است میتوان اساسی ترین موضوع فلسفهی معاصر و تفکر هایدگر دانست. بنیاد بحث زبان در تفکر هایدگر خود وجود است که در دوران طولانی اندیشه ورزیاش همواره مهمترین نقش را ایفا کرده است. ما با دو هایدگر روبرو نیستیم، هایدگر متقدم و متاخر، یک هایدگر است که تمام دغدغهاش بازگشت به تفکر به معنای اصیل کلمه و نزدیک شدن به لوگوس است. زبان برای هایدگر پیوسته در ارتباط با حقیقت یا نامستوری مطرح است حتی آن جا که وجهی از ساحت هستی انسانی تلقی می شود. اما در دورهی متأخرتفکرش زبان، زبان هستی است و تأمل در باب زبان جدا از تأمل در هستی نیست. در این کتاب، با توجه به دغدغه ی هایدگر و طلب همیشگی او از وجود به شأن زبان در لابه لای آثارش در دوره های مختلف فکری وی پرداخته می شود.

حضور فعال موسسه ایران در بیست و یکمین نمایشگاه مطبوعات سال 1394


نمایشگاه بیستویکم؛ میزبان600 رسانه
مدیرکل مطبوعات داخلی و خبرگزاریها
امسال 21 سال از برگزاری نخستین دوره نمایشگاه مطبوعات میگذرد. پیش از آن برخی از نشریات در نمایشگاه کتاب حضور مییافتند. اما در سال 1372 برای نخستینبار در ضلع شمال غربی نمایشگاه کتاب و جنب دریاچه مصنوعی آن، نزدیک به 50 نشریه غرفههایی را به خود اختصاص دادند. در آن سال یک نشریه داخلی هشت صفحهای هم با عنوان «دیدار» این رویداد مطبوعاتی را تحت پوشش خبری قرار داده بود.
در سال بعد این تعداد به 70 نشریه رسیده و با توجه به آنکه نخستینبار بود در کشور برای مطبوعات فعالیت نمایشگاهی انجام میشد، یک نشریه داخلی هشت صفحهای هم با عنوان «کاغذ اخبار» فعالیت این غرفهها را مورد توجه قرار داده و به صورت روزانه و طی یک هفته اخبار مختلف نمایشگاه را منتشر کرد. پس از آن تا سالها نمایشگاه مطبوعات به عنوان یک بخش از نمایشگاه کتاب به شمار میآمد. تا اینکه در سال 1385 نخستین نمایشگاه مطبوعات به صورت مستقل از نمایشگاه کتاب برگزار شد، سپس با توجه به اهمیت این رویداد در همین سال نمایشگاه مطبوعات به صورت بینالمللی و با حضور رسانههای خارجی برگزار شد. نمایشگاه مطبوعات در این سالها به عنوان فضایی مناسب برای برنامهریزی و ارتقای سطح کمی و کیفی رسانهها مطرح شده است. همچنین نمایشگاه توانسته نمادی از تغییرات صورت گرفته در سطح رسانهها باشد.
به عنوان مثال حضور خبرگزاریها در کنار نشریات و نیز در دورههای دیگر فعالیت پایگاههای اطلاعرسانی در کنار این دو گروه از رسانهها، سپس حضور فعال نشریات الکترونیکی و از آن مهمتر حضور فعال و مستقل نشریات محلی و منطقهای بیانگر تحولات متعدد رسانهها است. نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها به بهترین نحو توانسته این تغییرات، تحولات و در حقیقت پیشرفتها را در پیشروی دید مستقیم مردم و مخاطبان رسانهها قرار دهد. با این اوصاف میتوان دو هدف عمده برای نمایشگاه قائل شد، اول آگاهی مردم از تحولات صورت گرفته و رسانهها، دوم برنامهریزی برای آینده رسانهها، با توجه به نظرات مردم و کارشناسان که در نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها، آنها را به صورت مستقیم ارائه میکنند.
نمایشگاه مطبوعات
به استقبال بیست و یکمین نمایشگاه مطبوعات - 1
اصیل مثل همین کاغذهای اخبار
پژمان موسوی
یک چیزهایی مرگ ندارند. نه که جاودانه باشند و ماندگار، نه. چیزی براحتی جایشان را پر نمیکند. اگر هم پر کند موقتی است و بیاصالت. مثل همین کاغذهای اخبار. همین مستطیلهای چاپی که بوی سرب میدهند. همین روزنامه ها. حالا هر چقدر هم نسخههای عجیب و غریب مجازی و اینترنتی و تلویزیونی و رادیویی اش بیاد، همان چند روز اول دل خوش کنکی میشوند و بعد از مدتی کوتاه پیش پای این برگههای کاغذی زانو میزنند. اصلاً رسانه باید توی دست بیاید. باید بشود لمسش کرد تا سطورش بر جانت نقش ببندد. باید بشود ورقش زد. بالا و پایین اش کرد. ساعتها ستونها و تیترها و عکسها را خواند. دست روی فونتها کشید. اصلاً بتوانی بگذاری توی کشوی اتاقت تا سالها نگهش داری و ورقش که زرد شد گذر زمان را تخمین بزنی. باید بتوانی به خاطرش دقیقهها روبهروی دکه بایستی، نگاهشان کنی، انتخابشان کنی، برداری شان، بخوانی شان. بخری شان اصلاً؛ و مگر چیزی بهتر و لذتی بالاتر از روزنامه خواندن هست؟یا مجله حتی، هر چیزی که بتواند بوی کاغذ و قلم و اصالت بدهد. حالا فکر کنید از امروز تا یک هفته، میتوانید در یک آن، تمامی این کاغذهای اخبار را کنار هم ببینید، لمسشان کنید، ورق بزنیدشان،مشترکشان شوید و از همه مهم تر، با نویسندگان و گردانندگانشان آشنا و دمخور شوید. فرصت کمی نیست این یکجایی و این همنشینی...
بیست و یکمین نمایشگاه بینالمللی مطبوعات، خبرگزاریها و پایگاههای اطلاع رسانی، امسال هم چون بیست دوره پیشین، به همت معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از امروز آغاز شده است؛ نمایشگاهی که بزرگترین گردهمایی اهالی رسانه است در سال و فرصتی مغتنم برای آشتی دوباره مردم و مطبوعات. مردمی که به هزار و یک دلیل که مهم ترینش نفوذ و سیطره رسانههای مجازی است در سپهر رسانهای کشور، از رسانههای رسمی و مکتوب اندکی دور شدهاند و فعلاً سر در تلفنهای همراه دارند و امکاناتی که این جادوی دیجیتال، در اختیارشان گذاشته است. کیست اما که نداند مطبوعات یا همان رسانههای مکتوب و رسمی، حتی در این شرایط هم، هنوز مرجع و منبع رسمی گردش آزادانه اطلاعاتند و یگانه «منبع رسمی» اخبار و رویدادها. کیست که نداند در مقابل چربشِ قدرتِ رسانههای مجازی به سبب سرعتِ انتقالِ اخبار و داده ها، هنوز این رسانههای مکتوبند که فرصت «تأمل» میدهند و قدرت «تحلیل». کیست که نداند هنوز هم صفحات «فیچر»، بدیلی در صفحات رنگارنگ مجازی نیافته است و با قدرت، مسیر غنا و پر بارتر کردن خود را در رسانههای معتبر میپیماید و بارِ خبرخوردگی روزنامهها را یک تنه بر دوش میکشد. همه اینها را بگذارید کنار متانت، وزانت و بیادعایی روزنامهها و مجلاتی که هر روز و هر هفته و هر ماه، روی کیوسکهای مطبوعاتی جا خوش میکنند و انتظارِ عبورِ مخاطبان را میکشند...نمایشگاه بیست و یکم مطبوعات فرصتی است برای «تأمل»؛ تأمل در چرایی فاصلهای که میان بخشی از مخاطبان با روزنامهها افتاده و چگونگی ترمیم این رابطه؛ رابطهای که با ظهور و نفوذ شبکهها و رسانههای اجتماعی، شکننده تر از قبل هم شده است...
به استقبال بیست و یکمین نمایشگاه مطبوعات - 2
طرح یک پرسش
علیاکبر قاضیزاده
استاد روزنامه نگاری
این که شبکههای مجازی با رشد و گسترش روز افزون خود در حال غلبه به رسانههای مکتوب هستند تنها حرف من و نگرانی روزنامه نگاری چون من نیست. این بحثیست که از مدتها قبل مطرح شده و موجب نگرانی اهالی رسانه در تمام جهان شده است. در چنین شرایطی به عقیده من اینکه گمان کنیم برگزاری نمایشگاه مطبوعات راه نجاتی از این غلبه تام و تمام و تغییر گرایش مردم از رسانه های مجازی به مطبوعات است، باید بگویم که سخت در اشتباه هستیم. شکل و نحوه برگزاری نمایشگاه مطبوعات طی سالهایی که گذشت گویای آن بوده که نمیتوان از آن انتظار کمکی به این بزرگی را داشت.
همینطور اینکه نمایشگاه به تنهایی قادر به رونق بخشیدن به مطبوعات است هم انتظار نامعقولی به شمار میآید. به باور من ما به جای آنکه به دنبال تغییر وضعیت فعلی حوزه مطبوعات از طریق نمایشگاه مطبوعات باشیم باید تلاش کنیم تا مشکلات مطبوعات را قبل از هر اقدامی در درون خانواده اهالی رسانه حل کنیم و برای ترمیم رابطه مردم و مطبوعات در انتظار نمایشگاه نمانیم هر چند که به هر حال نمایشگاه مطبوعات میتواند کارکردهای مثبتی در حل این بحران داشته باشد. باید تلاش شود تا ما اهالی رسانه بضاعت حرفهای خود را بالا برده و ارتقا ببخشیم. باید اعتماد و اعتقاد مردم به رسانهها را زیاد کنیم. اگر مردم انعکاس بخشهای مختلف و دغدغههای خود را در رسانهها ببینند آن وقت است که به آنها اعتماد پیدا خواهند کرد.
این مسأله بویژه در ارتباط با رسانههای مکتوب از اهمیت بیشتری برخوردار است. تا زمانی که این اعتماد به مردم بازنگردد گمان نمیکنم که نمایشگاهها تأثیر چندانی برجای بگذارند. البته بارها گفتهام و باز هم میگویم که در این شرایط برپایی هر نمایشگاه و انجام هر اقدامی برای برقراری ارتباط میان مخاطبان و اهالی رسانهها مغتنم و با ارزش است. اما با این شیوهای که در این سالها شاهد آن بودهایم نمیتواند این رویداد فرهنگی چندان اثر گذار باشد. یک خاطره هم بگویم؛ در خاطرم هست که نخستین نمایشگاه مطبوعات را سال 70 با همکاری جمعی از دوستان آن هم در کنار نمایشگاه بینالمللی کتاب برگزار کردیم. آن زمان اینکه چه افرادی به بازدید از این نمایشگاه خواهند آمد بحث مهمی بود که فکر همه ما را مشغول خود کرده بود.
آن زمان در واقع بحث بر سر این بود که وقتی تنها تابلوهای دربردارنده نام رسانههای مختلف را بر سردر هر غرفهای بزنیم و بگوییم که این غرفه بر فرض به روزنامه اطلاعات اختصاص دارد، آیا برای جذب مردم به نمایشگاه مطبوعات کافی است؟ برایمان این سؤال به شکلی جدی مطرح بود که آیا با این اقدام میتوان مردم را از خانههایشان بیرون کشید و به نمایشگاه مطبوعات کشاند یا خیر. امروز هم به باورم پرسش هایی از این دست مطرح است؛ اینکه گمان کنیم مردم به شوق دیدن غرفههایی به این شکل، از وقت و زمان خود میزنند و به تماشای نمایشگاه مطبوعات میآیند خیال خامی است. در خاطرم هست که آن زمان همکاران به شوخی میگفتند: « نمایشگاه مطبوعات که سر هر چهارراهی هست!» باید از خودمان بپرسیم که قرار است در نمایشگاه مطبوعات چه چیزی ارائه بدهیم که برای مردم بیش از کیوسکهای مطبوعاتی سرچهارراهها جذابیت داشته باشد! پاسخ به این سؤال جای بررسی و تحقیق بسیاری دارد که میتوان از آن در دورههای بعد بهره گرفت.
مدیر امور منطقه آفریقا و خاورمیانه پژودر بازدید از موسسه ایران
ژان کریستوف کمارد مرد نام آشنای صنعت خودروی فرانسه روز گذشته میهمان روزنامه ایران بود. اسم این فرانسوی طی چند ماه اخیر در پی مذاکرات ایران خودرو با برند پژو بارها شنیده شده است.
مدیر امور منطقه آفریقا و خاورمیانه پژو که به تازگی به ایران سفر کرده است گلایههایی دارد که باعث شد بعد از مدتها سکوت خود را بشکند و در مورد همکاری با ایران و افقی که برای این بخش متصور است شفاف صحبت کند. او از این امر گلایه داشت که صحبتهایی که اخیراً در رسانههای ایران در مورد پژو مطرح میشود تنها به دلیل مصاحبه کذب از سوی یک نشریه فرانسوی است.
یکی از نشریههای این کشور اروپایی اعلام کرده بود که «مدیرعامل گروه پژو سیتروئن گفته است این شرکت به طور رسمی شرایط مذاکرات با ایران خودرو را اعلام خواهد کرد تا طرف ایرانی خود را تحت فشار قرار دهد. در واقع پژو میخواهد به اقدامات تحریکآمیز ایران خودرو در زمینه شراکت دوباره با پژو پایان دهد.» کمارد با صراحت اعلام کرد این گفتهها تنها سوء تعبیر است و هیچ زمان مدیران پژو چنین اظهار نظری در مورد ایران و همکاریهای مشترک نداشتند و نخواهند داشت.
اگر دیدگاه پژو نسبت به ایران اینگونه بود قطعاً این شرکت پای میز مذاکره حاضر نمیشد. وی که از این رسانه فرانسوی دل پری داشت خطاب به ایرانیان گفت:صحبتهای که اخیراً از سوی پژو درباره همکاری با خودروسازان ایرانی مطرح شده است صحت ندارد و در حقیقت برداشتهای اشتباه است و مخالفان پژو میخواستند کاری انجام دهند که دومین تولید کننده خودرو در اروپا ضربه بخورد و نتواند فعالیتهای خود را توسعه دهد.
مدیر امور منطقه آفریقا و خاورمیانه پژو که برای امضای قرارداد بین ایران خودرو و سایپا حداقل 9بار به ایران آمده است یادآور شد:خوشبختانه مذاکرات با خودروسازان ایرانی پیشرفت خوبی دارد و به نظر میرسد تا یک سال و نیم آینده حداقل 3 محصول به روز پژو وارد ایران خواهد شد.
وی از اینکه خودروهای قدیمی و حتی بیکیفیت در ایران تولید میشود ابراز تأسف کرد و اظهار داشت:در طول دوره همکاری یعنی قبل از تحریمها ما بارها به خودروسازان ایرانی پیشنهاد دادیم که تکنولوژی خودروهای جدید را وارد کنند و محصولاتی را به دست مردم برسانند که برای آنها جذاب باشد.
از پیشنهاد ما استقبالی نشد و به همین دلیل میبینیم که خودروهایی تولید میشود که برخی از آنها تولید سال 2001 است. قطعاً این خودروها نمیتواند نیاز مردم را برآورده کند. لذا هیچ دلیلی وجود ندارد که مدرن ترین محصولات خودرویی وارد ایران نشود.
وی در مصاحبه خود بارها گفت نمیخواهم به گذشته برگردم باید آینده را ساخت و برای آن برنامه ریزی دقیقی داشت. قبل از تحریمها هر دو کشور سود بردند و در مدت قطع همکاری هر دو کشور ضرر کردند، در حقیقت مسائل سیاه و سفید نیست. وی اظهار داشت:ما حاضر هستیم با ایران در زمینه انتقال تکنولوژی،کاهش مصرف سوخت،خدمات پس از فروش و ارتقای امنیت خودرو همکاری کنیم. وی در مورد اینکه ایران خودرو تقاضای غرامت از پژو کرده است به یک جمله بسنده کرد و گفت: مجرم باید غرامت دهد.
ما به دلیل مشکلات مالی با جنرال موتورز امریکا شریک شدیم لذا به اجبار باید از قواعد بینالمللی پیروی میکردیم. همین امر باعث خروج پژو از ایران شد. وی با بیان اینکه یک شرکت خودروساز که با ایران همکاری میکرد مجبور شد 9 میلیارد دلار جریمه پرداخت کند به همین جهت ما به عنوان یک بنگاه اقتصادی نمیتوانستیم چنین ریسکی را بکنیم. مشروح گفتوگوی روزنامه ایران با مدیر امور منطقه آفریقا و خاورمیانه پژو در شماره های آتی منتشر میشود.
نقطه عطف در روابط ایران و آلمان
کمال خرازی
رئیس شورای راهبردی روابط خارجی
آلمان از دیرباز و در طول تاریخ معاصر همواره روابط گسترده و عمیقی با ایران داشته است. با وجود این سفر «فرانک والتراشتاین مایر» وزیر خارجه آلمان را باید نقطه عطفی در روابط دو کشور تلقی کرد. نقطه عطفی که در ابعاد مختلف قابل بررسی است.
وجه پررنگ و ویژه این سفر در روابط دوجانبه میان ایران و آلمان زمینهسازی برای ایجاد روابط گستردهتر اقتصادی و صنعتی دو کشور است. روابطی که در صورت تمایل آلمانها، ایران روی گشادهای برای آن دارد. اما نکته حائز اهمیت آن است که آنچه در دوران گذشته رواج داشته است، دیگر تکرار نخواهد شد. ایران دیگر صرفاً خریدار و واردکننده محصولات آلمان نخواهد بود، بلکه هرگونه همکاری دو کشور باید توأم با انتقال فناوری به مراکز توسعه و تحقیق ایران باشد. زیرا نیروی انسانی ارزشمندی که در ایران حضور دارد، میتواند در روند توسعه و تحقیق نه تنها به ایران که به آلمان نیز کمک کند. این تعاملی دوجانبه خواهد بود و امیدواریم همکاریها در چنین سطحی شکل بگیرد و امیدواریم که دوستانمان در آلمان بخواهند با چنین روحیهای روابطشان را با ایران گسترش دهند.
اهمیت دیگر این سفر همزمانی آن با برگزاری نشست مقدماتی کنفرانس امنیتی مونیخ در تهران است؛ نشستی که امکان تبادل دیدگاه را میان ایران و نمایندگانی از اتحادیه اروپا برای حل بحران سوریه فراهم آورد و نشان داد زمان آن فرا رسیده که همه طرفهای مذاکره برای حل بحران سوریه به راه حلهای سیاسی روی بیاورند و با کنار گذاشتن پیششرطهای خود راه را برای ورود به مذاکرات سیاسی بگشایند.
چنین نشستهایی محل گفتوگو و تبادل دیدگاههای مختلف است. هر کدام از کشورهای مشارکت کننده در چنین نشستهای بینالمللی نظرات خود را بیان میکنند و از دیدگاه دیگران مطلع میشوند. روندی که در تنظیم استراتژیهای آینده تأثیرگذار خواهد بود. با این حال طبیعتاً چنین کنفرانسهایی هیچ گاه محل نتیجهگیری نهایی نبودهاند و انتظار نمیرود که طرفهای حاضر موافقت خود را با دیدگاهی واحد اعلام کنند. اما مهم آن است که ایران در این نشست و در حضور نمایندگانی از 60 کشور جهان مواضع خود را درباره مبارزه با تروریسم، اهمیت امنیت منطقه و نیز آینده سوریه اعلام کرد. ایران به عنوان کشوری که همواره با تروریسم مبارزه کرده و اکنون نیز برای مبارزه با تروریسم به سوریه کمک میکند، بارها اعلام کرده است که آینده سوریه باید تابعی از اراده مردم این کشور باشد. خواست کسانی که در بیرون از سوریه قرار دارند و با پول و سلاح خود ثبات سوریه را برهم میزنند، نمیتواند آینده سوریه را رقم بزند و مانع اتمام دوران ریاست جمهوری بشار اسد باشد زیرا آقای اسد تاکنون نقش مهمی در حفظ کیان سوریه داشته است.
همچنین در خلال این گفتوگوها ایران بر آمادگی خود برای گفتوگو با همه کشورهای دیگر از جمله عربستان تأکید کرد. این در حالی بود که «اشتاین مایر» در اظهارات خود پیشنهاد میانجیگری میان ایران و عربستان را مطرح کرده بود. پیشنهادی که جزئیات آن مشخص نبود. اما آنچه مشخص است این است که ایران برای هرگونه داوری و گفتوگو آمادگی دارد. همچنین ایران همواره علاقهمند بوده با عربستان در مورد مسائل منطقه مذاکره کند و این را بارها گفته است و تحقق این امر به اراده مقامات عربستانی بستگی دارد که چقدر بخواهند وارد مذاکره جدی با ایران شوند.
یادداشت
دکتر سید علی میرباقری
استاد دانشگاه
اصل و متن اتفاق روز یکشنبه مجلس از چنان اهمیت تاریخی برخوردار است که «حاشیه»های جنجالی آن را ناچیز انگاریم. یک ماه سخت و نفسگیر در بهارستان سپری شد تا طیف میانهروی مجلس در مواجهه با حریف، توافق ایران با 6 قدرت جهانی را لباس قانون بپوشاند. رأی به برجام قیمت و ارزشی فراتر از آرای مشابه در سابقه مجلس دارد. آحاد نمایندگانی که رأی سپید به گلدان برجام ریختند میتوانند از این حرکت خود به عنوان سند افتخار در واپسین روزهای حیات مجلس نهم یاد کنند. رأی به برجام محصول یک حسابگری و عقلانیت بود. نمایندگان روز یکشنبه در امتحانی بزرگ بر سر ترجیح منافع ملی بر منافع حزبی قرار گرفتند و همچنان که اتفاقات صحن مجلس نشان داد در این آزمون بزرگ کسانی رضایت افکار عمومی را به دست آوردند که چشم طمع بر منافع حزبی و گوش تبعیت بر تهدیدها و تنگناها فروبستند.
با این همه، چنان که از گفتههای رئیس جمهوری در سفر مازندران پیداست مأموریت نمایندگان و دولتمردان حامی برجام هنوز پایان نیافته است زیرا جناح مخالف برجام در داخل و خارج هنوز سودای مقابله با این سند را کنار ننهادهاند. این واقعیت به روشنی فردای تصویب برجام در سیمای شبکه رسانهای تندروها نقش بست. در نگاه و رفتار این رسانهها نه تنها نشانی از تمکین و احترام به تصمیم قوه مقننه نبود بلکه با واژگان آکنده از طعنه و جسارت، شأن نمایندگان و مجلس به سخره گرفته شد.
در این اثنا، آسیبشناسی و شناخت الگوهای رفتاری جریان مخالف مذاکره و اعتدال یک ضرورت است. کسانی که امروز پرچم مقابله با دیپلماسی اعتدال و بویژه برجام را در دست گرفتهاند، دارای خاستگاه سیاسی مشخص و منافع مشترک هستند. لذا برای پیشبینی و پیشگیری از اقداماتی برخلاف سیاستهای دولت در عرصه سیاست خارجی و داخلی باید رشتهها و رگههای تفکر و منافع سیاسی آنها را بازشناخت.
1- اتفاقات روز تصویب برجام تابلو تمام نمایی از نحوه بازی سیاسی جریان مخالف اعتدال بود. دستکم برای طیف اصولگرای مجلس روشن شد که جریان حریف هیچ یک از موازین و قواعد رقابت و مبارزه پارلمانی و سیاسی را به رسمیت نمیشناسد. به طور مثال اصولی مثل تمکین به رأی اکثریت که در عرف دنیا فیصله دهنده همه مناقشات پارلمانی است در قضیه برجام براحتی از سوی جریان تندرو و اقلیت زیر پا گذاشته شد تا جایی که آنها رأی موافق اکثریت مجلس به برجام را به لطایف الحیل زیر سؤال برده و آماج طعنه و توهین قرار دادند.
2- جریان تندرو، در عرصه سیاست همواره بر رفتارها و تصمیمهای خود رنگ و لعاب ایدئولوژیک بخشیده است چه در سیاست داخلی و چه درعرصه بینالمللی، این جریان نوعی از مرزبندی حق و باطل را ترسیم کرده است. اما قضیه توافق هستهای و برجام به معیار و محکی بزرگ برای اندازهگیری درجه پایبندی این گروه به ارزشهای خودخوانده تبدیل شد. آنها در جنگ حیثیتی که علیه تیم هستهای و توافق برجام به راه انداختند براحتی نظرات صریح مرجع عالی نظام را نادیده گرفتند. نظراتی که به صورت مکرر از زبان رهبر معظم انقلاب اعلام شده بود که «ما به تیم دیپلماتهایمان اعتماد داریم و آنان افرادی متدین، متعهد و دلسوز برای کشور و نظام هستند» جالب اینجا است که جریان مخالف حتی در آستانه تصویب برجام نامههای مراجع عظام قم را که تأخیر در اجرای این توافق را خسارت بار خوانده بودند، زیر پا گذاشت.
بنابراین اگر از این منظر به وقایع روز یکشنبه مجلس نگاه افکنیم، قصه برجام حکایتها و حرفهای بسیار برای سپردن به حافظه تاریخ دارد و در همان حال پرده ابهام از چهره بسیاری از حقایق ناگفته کنار زده است. حتی دیپلماتها و مدیران باسابقه و امتحان دادهای مثل صالحی و ظریف نیز تا پیش از این به زوایای رفتار و تعصبات جناحی یک گروه سیاسی تندرو پی نبرده بودند. حقیقت برجام اکنون بر همه تاریکیهای راه آینده مجلس و دولت پرتو افکنده است و سران و ارکان مختلف نظام با شناختی تازه از موانع و دشواریهای این راه باید برای اجرای مفاد و محتوای توافق هستهای گام بردارند.
بازدید مدیران هفت روزنامه برجسته جهان عرب از موسسه ایران
مدیران هفت روزنامه برجسته جهان عرب از موسسه فرهنگی ومطبوعاتی ایران بازدید کردند.
اعضای این هیئت که به دعوت روزنامه الوفاق به ایران سفر کرده اند آقایان احمد السید النجار مدیرعامل موسسه مطبوعاتی الاهرام مصر، موید اللامی سردبیر روزنامه الزوراء و رئیس اتحادیه روزنامه نگاران عراق،ماجد العلی سردبیر روزنامه الرای کویت،سیف المحروقی رئیس روزنامه العمان عمان،علی قاسم سردبیر روزنامه الثوره سوریه،محمد سلامه سردبیر روزنامه الدیار اردن و روزنامه نگار مشهور جهان عرب سرکیس نعوم نویسنده روزنامه النهار لبنان.
در این دیدار آقایان روغنی ها مدیرعامل موسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران و مصیب نعیمی مدیر مسئول الوفاق ضمن خوش امد گویی به هیئت مذکور بر اهمیت گسترش روابط رسانه ای بین ایران وکشورهای عربی تاکید کردند.
همچنین اعضای هیئت ضمن تبادل نظر با مدیران موسسه ایران بر اهمیت گسترش روابط ایران و کشورهای عربی تاکید کردند و از فعالیت موسسه ایران و روزنامه الوفاق تقدیر و تشکر کردند.











اول دفتر
پاسخ این سؤال را میتوان در دو نکته پراهمیت خلاصه کرد که البته هر دو به هم مربوطاند و در سرنوشت نهایی جریان مخالف برجام و مسیر پیش روی کشور تأثیر بسزایی دارند. مسأله اول آن است که جریان مخالف ارزیابی واقعی از آثار توافق دارد. این جریان تصور میکند حالا که نظام مصلحت را در توافق دیده و دولت نیز با بهکارگیری استراتژی برد - برد توانسته بر بدبینیهای اولیه نسبت به نتیجه مذاکره فایق آید، توافق هستهای سر ریزها و آثاری در فضای سیاسی و اجتماعی کشور خواهد داشت که ترجمان آن تقویت جایگاه اعتدال و درک عمیق تر منافع حاصل از میانه روی از سوی مردم در همه حوزههای کلان کشور خواهد شد. این جریان به درستی و بخوبی میداند که تقویت هژمونی گفتمان اعتدال موجب تغییرات عمیقی در شیوه حکمرانی خواهد شد. از اینرو با دست زدن به جنگهای روانی میخواهد با انحراف در افکار عمومی و امیدوار نگه داشتن پایگاه قلیل خود، مانع از ترجمه درست توافق هستهای و بروز آثار آن در فضای سیاسی بخصوص در انتخابات آتی مجلس شورای اسلامی شود. به عبارت دیگر آنها نگران «نه» بزرگ مردم در بزنگاههای پیش رو هستند.
اما مسأله دوم از بازتابهای آن در فضای سیاسی کشور مهمتر محسوب میشود. توافق هستهای اکنون به عنوان الگویی برای حل و فصل معضلات کشور و منطقه مطرح شده است. بدیهی است وقتی گفتمان اعتدال کارآمدی خود را اثبات میکند، گفتمان افراط اعتبار پیشین خود را نیز از دست میدهد. بیاعتباری آن گفتمان حاملان و حامیان اقلیت را از منافع سیاسی و اقتصادی آتی محروم میکند. بنابراین بخشی از استبداد رأی این جریان در برابر برجام ریشه در نگرانی از اضمحلال این گفتمان دارد. آنها نمیخواهند کارآمدی گفتمان اعتدال اثبات شود چون در آن صورت باید پاسخگوی بدبینیهای پرهزینه خود در برابر مسائل داخلی و خارجی باشند. هزینهای که از جیب مردم پرداخت شده است.
بازدید هیات رسانه ای شبکه الفرات عراق از موسسه ایران
در اين ديدار، مصیب نعیمی مدیر مسوول الوفاق با اشاره به بخشهای مختلف روزنامه از جمله الوفاق، ایران دیلی، ایران سپید و... گفت: مؤسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران با هدف اطلاعرسانی به تمام طیفهای جامعه و تمام گروههای سنی در همه حوزههای اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی فعالیت و علاوه بر آن در طول روزهای هفته نیز ویژهنامههای خاص بانوان، جوانان و گروههای مختلف سنی را منتشر میکند.
همچنین هیات رسانه ای عراقی بر ضرورت همکاری متقابل تاکید و خواستار از بین بردن آثار منفی رسانه ای دشمنان علیه دو ملت ایران و عراق شدند.







مدیریت چاپ و چاپخانه



برگزاری مراسم روز خبرنگار در موسسه ایران
در این مراسم مدیرعامل سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی اظهار داشت: نام نهادن یک روز به نام روز خبرنگار تنها یک اقدام سمبلیک است. هر ثانیه متعلق به خبرنگار است چراکه هر لحظه با خبر ارتباط است و به نوعی خبر با زمان ارتباطی مستقیم دارد.
محمد خدادی تصریح کرد: مذاکرات هسته ای بدون خبرنگار و خبر نمیتوانست مذاکره بشود. در حال حاضر که روزهای سخت مذاکرات به اتمام رسیده فشار زیادی بر خبرنگاران حاکم است و همچنان در همه ساعات پیگیر جزئیات و جمعآوری اطلاعات و تولید مطالب مربوط به این رخداد هستند.
وی افزود: قرار گرفتن در رسانهای به نام ایران بار مسئولان این وظیفه را بیشتر میکند. خبرنگاری شغلی نیست که به نسبت دیگر مشاغل امنیت و رفاه بیشتری داشته باشد بلکه میتوان گفت خبرنگار عین آن کسی است که در راه خدا جهاد میکند. بی معنا زندگی کردن سخت است، خبرنگار معنا دارد؛ رسانه بدون انسان معنا ندارد، چراکه رسانه فقط به انسان فکر میکند و معنایش این است که بواسطه آن زندگی مردم متعالیتر شود.
همچنین محمد تقی روغنی ها مدیرمسئول روزنامه ایران ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای عرصه رسانه تصریح کرد: وظیفه ما است به عنوان خبرنگار و عضو این مجموعه آنگونه که شایسته است در جهت حفظ منافع ملی و پیشبرد اهداف کشور قدم برداریم.
روغنیها در ادامه با بیان اینکه در سال 59 در این عرصه فعالیت خود را آغاز کرده است، اضافه کرد: امیدوارم با وجود مشکلاتی که به طور متعارف در این عرصه وجود دارد بتوانیم آنچه که در راه اهداف و مصالح کشور و انقلاب گام برمیداریم، با آموزش هرچه بیشتر به نحو مطلوب هر روز به انجام رسیده و ادامه داشته باشد.
مدیرعامل موسسه ایران با اشاره به گذشت دو سال از دوران مسئولیتش در موسسه ایران اظهار داشت: در این مدت سعی داشتیم چندین پروژه را در موسسه ایران به ثمر برسانیم که از جمله یکی از آنها راهاندازی سایت ایران آنلاین بود. در این مدت تلاش کردیم که این سایت به صورت مناسب، مطلوب و اثرگذار به ثمر برسد که امروز در این مراسم پس از چند ماه تلاش مستمر مسئولان فنی و خبرنگاران فعال این بخش در تحریریه این سایت به ثمر نشست که از این پس شاهد فعالیت رسمی آن خواهیم بود.
وی در پایان صحبتهایشان برای همه خبرنگاران و فعالان این عرصه آرزوی سعادت و توفیق روزافزون و اظهار امیدواری کردند که از این پس نیز آنچه را بر عهده دارند به بهترین شکل ممکن انجام دهند.
در ادامه این مراسم از ابوالقاسم وطندوست ،ابراهیم امینیزاده و فرامرز سید آقایی از پیشکسوتان و اساتید این عرصه تقدیر به عمل آمد . ابوالقاسم وطندوست از پیشکسوتان حوزه رسانه در خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، موسسه ایران و صدا وسیما ابراز داشت: خیلی خوشحالم و از خدا سپاسگزارم که بار دیگر این توفیق را پیدا کردم در این جمع حضور داشته باشم. درست است که ما کار را برای معیشت انجام میدهیم، چه خوب است که کارمان را با علاقه انجام دهیم. چراکه در پس هر کار و حرفهای قاعده و استدلالی وجود دارد که باید در آن راه زحمت کشید و به نتیجه رسید.
همچنین ابراهیم امینیزاده در سخنانی کوتاه ابراز داشت: ایران بخاطر نامش تعلق خاطری در ما به وجود آورده است. من بهترین سالهای زندگیام را در این مجموعه گذراندم، اگر میخواهید مجموعه ایران از شما راضی باشد وقتی قلم روی کاغذ میگذارید همه مردم ایران را که برای آنها مینویسید جزوی از خانواده خودتان بدانید.
همچنین فرامرز سید آقایی از خبرنگاران پیشکسوت روزنامه ایران که به تازگی بازنشسته شده است با اشاره به اینکه بیش از 19 سال از بهترین دوران خود را در روزنامه ایران گذرانده است گفت: برای من افتخار بزرگی است که پس از طی این سالها در کسوت خبرنگاری بازنشسته شده ام.
گفتنی است پایگاه خبری ایران آنلاین با نشانی ion.ir قایل دسترس است. در این سایت علاوه بر پوشش اخبار و رویدادهای روز مطالب و محتوای رسانه ای روزنامه ایران ، ویژه نامه ها و... منتشر می شود.






مدیریت فرصت های بعد از توافق
از مغالطه و بدفهمی برخی نحلههای سیاسی در تحریف رابطه تحریم و اقتصاد که بگذریم ساختار اقتصادی ایران به صورت عام و معیشت مردم به طور خاص بیشترین رنج و آسیب را از سیاستهای تحریم ساز دولت پیشین بردند و طبیعی بود که در فردای توافق تاریخی وین، طایفه فعالان اقتصادی به تحسین حرکت دیپلماتها مبادرت کنند و این آرزوی دیرین را بر زبان آورند که در پی این گشایش سیاسی - دیپلماتیک، گرههای فروبسته اقتصاد ایران نیز گشوده شود.
بنابراین ظرف چند روزی که از زمان اعلام توافق هستهای میگذرد محور و مدار سؤال افکار عمومی ایران این بوده که اثرات کوتاه مدت و بلند مدت توافق هستهای در کدام یک از عرصههای اقتصاد ایران نمایان خواهد شد؟ گویی مناظرهای جدی میان دو طیف تصمیم گیران و صاحبنظران اقتصادی درگرفته است مناظرهای بر سر اینکه چگونه انرژی آزاد شده از فروپاشی رژیم تحریم را باید به کانونهای راکد اقتصاد هدایت کرد. این گفتوگو و مناظره را در آغاز فصل تازه حیات جامعه که با توافق هستهای رقم خورد، باید به فال نیک گرفت.
تا به امروز نظرات مختلفی در این باره از جانب کارشناسان و نخبگان اقتصادی مطرح شده است. سخن شماری از کارشناسان رنگ توصیه و هشدار دارد. آنها نگران تکرار برخی فرازهای تاریخ گذشته هستند که در آن فرصتهای طلایی به دست آمده توسط دولتمردان و دیپلماتها در اثر تنگ نظری و لجاجتهای جناحی از دست رفت. این هشدار را پیشتر رؤسای مجلس و دولت به زبان آورده بودند و شب چهارشنبه مشاور امور بینالملل رهبر معظم انقلاب (علی اکبر ولایتی) مورد تأکید قرار داد و گفت که قضیه توافق هستهای به عنوان نماد منافع ملی کشور نباید قربانی منافع جناحی و گروهی شود.
طیف دوم از صاحبنظران در نگاه کاربردی به نتایج توافق هستهای، دغدغه این را دارند که داراییهای آزاد شده ایران به سمت بخشهای مولد اقتصاد ایران هدایت نشود یا آنکه آهنگ تلاش دولت برای اصلاح ساختار تک محصولی اقتصاد کشور و گسستن از بند وابستگی نفتی کند شود. بالاخره دسته دیگری از کارشناسان نگران اثرات موج واردات شرکتهای اروپایی و امریکایی بر بازار مصرف ایران هستند و انذار میدهند که نباید روزهای رونق بعد از توافق هستهای به تقویت فرهنگ مصرفگرایی و عقب ماندن محصولات ایرانی از چرخه رقابت تبدیل شوند.
با همه این اوصاف، باید میان آنچه به عنوان دغدغه کارشناسی از سوی استادان و نخبگان اقتصادی درباره شرایط ایران بعد از توافق مطرح میشود با بحثهایی که برخی محافل سیاسی در شبکههای تبلیغاتیشان به راه انداختهاند باید تفکیک قائل شد. واقعیت این است که فروپاشی نظام تحریم به همان اندازه که فرصتی تازه برای نیروهای مولد اقتصادی خلق کرد، فضای سودجویی را برای برخی جریانهایی که به تعبیر روحانی از ناف تحریم ارتزاق میکردند تنگتر ساخت.
دور از انتظار نیست که این جریان بعد از توافق و در مرحلهای که اقتصاد ایران به سمت رونق و توسعه خیز برمی دارد از ابزارها و اهرمهای تحت اختیار خویش برای ایجاد اخلال در این روند بهره بگیرند. کما اینکه طی روزهای اخیر شبکه رسانهای این جریان در آهنگ تبلیغات خویش سعی میکند تا سیگنالهای منفی به طرفهای اروپایی که برای سرمایهگذاری و فعالیت در ایران آماده میشوند ارسال کند. به نظر میآید این رشته از نقشههای پنهان جریان مخالف مذاکره از نگاه دولتمردان پنهان نمانده است تا جایی که رئیس جمهوری در جمع خبرنگاران هشدار داد که مقابل هر اقدامی که امید و نشاط مردم به آینده را مخدوش کند سکوت نخواهد کرد.
دکتر سیدعلی میرباقری
استاد دانشگاه و مشاور ارشد وزارت کشور
ایران
انتشار روزنامه ایران از بهمنماه سال 1373 شروع شد و امروز یکی از روزنامههای پرتیراژ و سرآمد در عرصه مطبوعات به شمار میآید. این رسانه با بهرهگیری از مجربترین روزنامهنگاران و به کار گرفتن تجربیات روزنامهنگاری در حوزههای مختلف سیاست، فرهنگ و هنر و اقتصاد، ورزش، بینالملل و امور اجتماعی و خانواده، گروههای خبری را سامان داده تا نیازهای مخاطبان با گرایشهای گوناگون و سلیقههای مختلف را تا حد امکان پاسخگو باشد و در کنار آن پایگاه اینترنتی «ایران آنلاین» نیز مهمترین اخبار و رویدادهای مهم ایران و جهان را به صورت لحظهای در اختیار مخاطبان قرار میدهد. نشاني اينترنتي روزنامه ايران www.inn.ir است كه علاقهمندان ميتوانند با مراجعه به سايت روزنامه، از مطالب مندرج در روزنامه و آرشيو آن استفاده كنند. روزنامه ايران هم اكنون با افزودن ويژهنامههاي گوناگون تخصصي كه به صورت روزانه به عنوان ضميمه منتشر ميشوند، پاسخگوي نيازهاي جوانان، بانوان، خانوادهها و كارشناسان حوزههاي مختلف است.

چشم به راه «نتایج وین»
طبیعت دیپلماسی چانهزنی و اخذ امتیاز حداکثری است. اتفاقاتی که امروز در وین شاهد آن هستیم نیز مصداقی بر همین قاعده است. تردیدی نیست همان طور که رئیس جمهوری امریکا اعتراف کرد اگر طرفهای مذاکره کننده با ایران میتوانستند، حتی به ماندن یک پیچ صنعت هستهای ایران رضایت نمیدادند. امریکا و غرب بخوبی آگاهند که سابقه تاریخی ایران نمایانگر این واقعیت است که فارغ از کشمکشهای سیاسی در داخل کشور و اینکه کدام جریان سیاسی دست بالا را در حاکمیت داشته باشد، ایران هرگز در شرایط فشار تسلیم خواستههای خارج از قواعد و عرف بینالمللی نخواهد شد. شاید یکی از دلایل رویکرد جدید 1+5 به طور عام و ایالات متحده امریکا به طور خاص در مذاکرات دو سال گذشته نیز منتج از دریافت درست آنان از این واقعیت است.
پرونده هستهای ایران طی یک دهه گذشته فراز و نشیبهای فراوانی را پشت سر گذاشته است و کشورمان هزینههای گزافی را بابت آن پرداخته است. پاسخ به سؤالی که آیا این هزینه غیرقابل اجتناب بود یا خیر، موضوع این نوشتار مختصر نیست؛ با این وجود، نمیتوان از مذاکرات هستهای سخن گفت و از این سؤال غافل ماند که چگونه بحرانی که میتوانست امنیت ملی کشور را به مخاطره اندازد و شرایط غیرقابل کنترلی را در منطقه و جهان ایجاد کند، مدیریت شد و در کمتر از دو سال به نتیجه رسید. اگر به شرایطی که پرونده هستهای چند سال قبل و فضای پر تشنج جنگ لفظی، تهدید نظامی، افزایش تحریمها و تشدید فشارهای بینالمللی که کشور در آن قرار داشت بازگردیم، بهتر میتوان به اهمیت تحول در حال وقوع، پی برد.
حماسه باشکوه انتخابات سال 92 و رأی مردم به روحانی و حمایت از رویکرد «تعامل با جهان» در سیاست خارجی و راهبرد نرمش قهرمانانه رهبر معظم انقلاب از مهمترین عواملی بودند که فضای سنگین بینالمللی علیه کشورمان را شکست و چنانچه ملاحظه کردیم جهان بسرعت از تغییر در ایران استقبال کرد و فضای سنگین بینالمللی علیه ایران ناشی از بیتدبیری، ماجراجویی و بیاعتنایی به ساز و کارهای مرسوم و مورد قبول جهان را شکست. اعلام آمادگی ایران برای از سرگیری مذاکرات هستهای با 1+5 با هدف برون رفت از بحران هستهای از طریق دیپلماسی و مبتنی بر استراتژی برد- برد که نمایانگر عزم راسخ ایران برای برون رفت از این بحران بود، تدبیر هوشمندانه دولت در انتقال پرونده هستهای از شورای عالی امنیت ملی کشور به وزارت خارجه و انتخاب حرفهایترین تیم مذاکره کننده با گماردن وزیر خارجهای دیپلمات با وجههای بینالمللی نیز از اقداماتی بود که باعث اطمینان طرف مقابل در مذاکرات معطوف هدف بود که موجب سرعت گرفتن مذاکراتی جدی و تحقق اهداف گام به گام در پرونده هستهای بود.
با این وجود باید اذعان کرد که رویکرد جدید طرفهای مذاکره کننده با ایران و بویژه امریکا از دیگر عوامل مهم برای تحقق این رویداد بود.
به یقین اعلام توافق جامع با 1+5 همچون زلزلهای بر منطقه و جهان تأثیرگذار خواهد بود. در پرتو این تحول روابط ایران با جهان دچار تحولی انکارناپذیر خواهد شد. برخورداری از برنامهای مدون برای مدیریت این تحولات چه در منطقه آشوبزده پیرامون کشور و چه در سطح جهانی از اولویتهای سیاست خارجی است.
جاوید قربان اوغلی
کارشناس دیپلماسی
ایران در گذر زمان (ساختمان روزنامه ایران درسال 1372)



در وین چه می گذرد؟
البته در کنار این تلاش، نمیتوان از مسائلی که سبب میشود مذاکره کنندگان غربی با احتیاط پیش بروند به سادگی عبور کرد. تحولات منطقه خاورمیانه از مسأله« داعش» تا درگیریهای یمن، اختلافات موجود میان ایران و عربستان، نزدیکی عربستان به مصر و اسرائیل و نیز اظهارات ادعایی اخیر وزیر خارجه این کشور علیه ایران در کنار فشار لابی یهود و جمهوریخواهان بر کاخ سفید مسائلی هستند که باعث میشود تیم امریکایی با احتیاط پیش برود و به قول خودشان بخواهد به توافق خوب دست پیدا کند. واقعیت دیگر این مذاکرات وجود دیپلمات کهنه کاری مانند آقای ظریف وزیر امور خارجه ایران در یک سوی میز مذاکره است. کسی که تاکنون مذاکرات را بخوبی پیش برده و اگر توانمندی و تجربه او نبود، مذاکرات تا به همین مرحله هم نمیرسید. بنابراین، برخی تنش هایی که در روزهای انتهایی مذاکره ایجاد شده، مسائلی نیست که در روندی طبیعی، به ترک مذاکره از سوی طرفین و بویژه از سوی ایران منجر شود.
رسیدن مذاکرات تا مراحل پایانی و باقی ماندن تیمهای مذاکره در «وین» حتی پس از اختلافات چند روز اخیر، گویای این نکته است که طرفین با وجود تفاوت برداشتهای عمیقی که در حوزههای مختلف با یکدیگر دارند، در موضوع پرونده هستهای راه تعامل را در پیش گرفتهاند. تیم مذاکره کننده منسجم ایران که در هر سه حوزه سیاسی، حقوقی و فنی از توان قابل تأملی برخوردار است برای دستیابی به نتیجه مطلوب تلاش کردهاند و تا حدودی که راهبرد «نرمش قهرمانانه » و تأمین منافع ملی اجازه داده، کوشیدهاند در قالب «برد – برد» مذاکرات را گام به گام پیش ببرند و برای اختلاف نظرها، راه حلهای مورد قبول طرفین مذاکره بیابند. برهمین مبنا، میتوان انتظار داشت مذاکرهای که با صبر و حوصله طی چندین ماه از گردنههای دشوار گذشته و به ایستگاه آخر رسیده، این بار نیز میتواند با تکیه بر مهارت دیپلماتها و گرهگشایی آنان، از خط پایان نیز عبور کند؛ البته مشروط به آنکه طرف غربی هم سودای زیاده خواهی و نقض عهد را در سر نپروراند.
علی بیگدلی
کارشناس روابط بین الملل
توافق؛ فرصت یا تهدید؟

پیشبینی رفتار آتی کشورهای موسوم به 1+5، سخن گفتن از درستی یا نادرستی فلان بخش از توافق یا حتی ارائه راهکار به تیم هستهای خارج از گود نفسگیر مذاکره، کارهایی است که این روزها در سطح مطبوعات یا از طریق تریبونهای مختلف رایج است. مفروض چنین ابراز نظرهای توأم با اعتماد بهنفس نیز این است که هر آنچه در جریان پرونده هستهای و توافق قریبالوقوع تیم مذاکره کننده کشورمان رخ خواهد داد، بالمآل وابسته به رفتار این چند نفر و عواقب احتمالی نیز متوجه این افراد است. این نگاه سادهاندیشانه که قادر به درک درستی از پروسه توافق نیست البته در ضمیر ناخودآگاه خود میداند آن گرهای که امروز به دست توانمند مذاکرهکنندگان هستهای و با حمایت رهبری در حال تحقق است، همان چیزی است که در چهارراه سرگردانی برخی دیگر، کشور را در معرض تحریمها و محدودیتهای جدی قرار میداد. پرداختن به ابعاد دقیق و توأم با پیچیدگی توافقی که دستیابی بدان چندان دور از انتظار نیست، البته در این یادداشت میسر نیست اما میتوان در کنار نتایج ناخوشایند ناشی از حاصل نشدن توافق که به گسترش تحریمها، وخیمتر شدن اوضاع اقتصادی، قدرت گرفتن جریانهای پوپولیستی و تقویت موضع جمهوریخواهان در انتخابات آتی ریاست جمهوری امریکا منجر میشود، این پرسش را هم مطرح کرد که توافق حاصل چگونه توافقی خواهد بود و چه کسانی مسئول اثرات بلندمدت آن خواهند بود؟ تردیدی نیست موضوع مهمی که بیش از یک دهه و نیم، هم و غم جامعه جهانی را معطوف خود کرده، برای حصول به نقطه پایانی توافق صرفاً در چارچوب یک پروسه قابل فهم است و آثار و تبعات آن را نمیتوان احاله به موضعگیری چند رسانه یا ادعاهای جناحی این و آن کرد.
به عبارت دیگر به هیچ وجه نمیتوان تصور کرد منظور از توافق متن 80 صفحهای امضا شدهای است که عنوان توافق جامع را یدک میکشد و پس از آن، ملتها باید به انتظار نتایج توأم با خیر یا شر آن باشند. نگاهی به تاریخچه مذاکرات غرب بالاخص ایالات متحده با رقبا یا دشمنان خود نشان میدهد که فرجام و تبعات یک توافق نه فقط در محتویات آن بلکه در میزان توانایی نهادها و گروههای ذینفوذ آن کشور برای استفاده از فرصتهای حاصل از توافق مذکور است. شوروی سابق و چین دو مثال بارز از کشورهایی هستند که در برهههایی تن به مذاکره با غرب دادند و این مذاکره نیز فراز و فرودهای خاص خودش را داشته است.
نکته مهم اما در اینجاست که این توافقها هیچ کدام به تنهایی سرنوشت توأم با موفقیت یا ناکامی این دوکشور را رقم نزدند بلکه صرفاً به منزله آغاز دوران جدیدی تلقی شدند که در هر کدام از این دو مدل، سرنوشتی جداگانه یافت. شوروی سابق به واسطه تطابق نداشتن توانمندیهای خود با نیازهای دنیای جدید بالاخص در مقوله توسعه منابع انسانی، مبارزه با فساد و نیز بهروزرسانی آرمانهای خود با واقعیتهای موجود حتی از قبل موفقیتهای نسبی که در مذاکرات مهم منجر به توافق «سالت» با ایالات متحده بدان دست یافت، باز هم قادر به مدیریت مشکلات اساسی خود نبود حال آنکه چین دوران شیائوپینگ با انجام اصلاحات اساسی در حوزه منابع انسانی، مشارکت و نیز توسعه زیرساختها و محدود کردن نیروهای تندروی داخلی بخوبی توانست از فرصت مذاکره با غرب به سوی مرحلهای که اکنون با افتخار در آن قرار دارد، پل بزند. از این منظر میتوان گفت که بخش اعظم مسئولیت تیم مذاکره کننده هستهای بعد ازانجام توافق به گروهها و نهادهای ذینفوذی حوالت داده میشود که در شرایط جدید دیگر همچون گذشته قادر به فرافکنی و نگاه از بیرون نیستند و جامعه بعد از این منتظر است تا تواناییهای آنان را در بهروزرسانی خود با مطالبات و نیازمندیهای جدید و مدیریت منابع مالی یا نظارت بر تخصیص درست آن در کنار ایجاد زمینههای لازم برای رشد و توسعه انسانی و نظایر آن، مشاهده کند.
سعید علیخانی
تحلیلگر مسائل بینالملل